Bệnh nhân Na Uy chữa khỏi HIV và ung thư

Bệnh nhân Oslo: Trường hợp hiếm chữa khỏi HIV và ung thư

Y học thế giới vừa ghi nhận một bước tiến lớn khi một bệnh nhân 63 tuổi tại Na Uy – được gọi là “bệnh nhân Oslo” – đã đẩy lùi thành công cả HIV và ung thư máu sau một liệu trình điều trị đặc biệt.

Nghiên cứu này được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Nature Microbiology (13/4), mang lại hy vọng mới cho hàng triệu người đang sống chung với HIV trên toàn cầu.

Đây là trường hợp thứ 10 trên thế giới được ghi nhận chữa khỏi HIV, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình tìm kiếm phương pháp điều trị dứt điểm căn bệnh AIDS.

Hành trình chiến đấu với HIV và ung thư kéo dài hơn một thập kỷ

• Năm 2006: bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm HIV
• Năm 2017: phát hiện mắc hội chứng rối loạn sinh tủy (ung thư máu)
• Năm 2020: được chỉ định ghép tế bào gốc để điều trị ung thư

Do không tìm được người hiến phù hợp trong ngân hàng hiến tặng, các bác sĩ đã quyết định sử dụng tế bào từ anh trai ruột của bệnh nhân.

Chính quyết định này đã dẫn đến một bước ngoặt mang tính lịch sử.

Đột biến gen CCR5Δ32: “chìa khóa” giúp chữa khỏi HIV

Trong quá trình ghép, các bác sĩ bất ngờ phát hiện người hiến có đột biến gen CCR5Δ32/Δ32 – một dạng đột biến cực hiếm, chỉ xuất hiện ở khoảng 1% dân số Bắc Âu.

Đột biến này có khả năng:

• Ngăn virus HIV xâm nhập vào tế bào miễn dịch
• Làm gián đoạn chu trình nhân lên của virus

Nhờ đó, sau ghép tế bào gốc, hệ miễn dịch của bệnh nhân được “thay mới” bằng các tế bào kháng HIV tự nhiên.

Kết quả vượt mong đợi: Không còn dấu vết HIV

Sau quá trình theo dõi:

• 2 năm sau ghép: bệnh nhân ngừng thuốc kháng virus HIV
• Hơn 3 năm sau ghép:
  • Không phát hiện HIV trong máu
  • Không còn virus trong tủy xương
  • Không còn dấu vết tại ruột – nơi HIV thường ẩn náu

Đây là lần đầu tiên y học ghi nhận virus HIV biến mất hoàn toàn ở cả hệ tiêu hóa và tủy xương, hai “ổ chứa” khó loại bỏ nhất.

Điểm đặc biệt của ca bệnh Oslo

Trường hợp này trở thành dấu mốc lịch sử vì:

• Là ca đầu tiên ghép tế bào gốc từ anh em ruột chữa khỏi HIV
• Một trong những bệnh nhân lớn tuổi nhất (ngoài 60) đạt được kết quả này
• Khác với các ca trước như:
  • “bệnh nhân Berlin”
  • “bệnh nhân London”
  • “bệnh nhân New York”

Các ca trước đều sử dụng nguồn hiến không cùng huyết thống.

Xem thêm: Thành Công Loại Bỏ HIV Nhờ Công Nghệ Chỉnh Sửa Gen CRISPR/Cas9

Ghép tế bào gốc chữa HIV: Vì sao chưa thể áp dụng rộng rãi?

Dù mang lại kết quả đột phá, phương pháp này vẫn còn nhiều hạn chế:

• Là thủ thuật phức tạp, rủi ro cao
• Chi phí điều trị lớn
• Chỉ áp dụng khi bệnh nhân có ung thư máu cần ghép tủy
• Cần người hiến có đột biến gen CCR5Δ32 cực hiếm

Do đó, đây chưa phải là giải pháp phổ biến cho cộng đồng người sống chung với HIV.

Hy vọng mới trong điều trị HIV trong tương lai

Theo các chuyên gia, thành công từ “bệnh nhân Oslo” sẽ mở ra hướng đi mới trong nghiên cứu:

• Công nghệ chỉnh sửa gen (gene editing)
• Liệu pháp miễn dịch như CAR-T
• Các phương pháp điều trị HIV an toàn và dễ tiếp cận hơn

Những dữ liệu thu được từ ca bệnh này đang giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về cách virus HIV tồn tại và bị loại bỏ khỏi cơ thể.

Xem thêm: Các đột phá và thay đổi to lớn trong ứng phó với HIV/AIDS toàn cầu

Kết luận

Trường hợp bệnh nhân Oslo không chỉ là một kỳ tích y học mà còn là minh chứng cho tiềm năng chữa khỏi HIV trong tương lai. Tuy chưa thể áp dụng rộng rãi, nhưng đây là bước tiến quan trọng, thắp lên hy vọng cho hàng triệu người trên thế giới.

theo GMA News, The Daily Record